Paweł Jan Bielicki – Ekspert Finansowy

Jeszcze latem wiele osób czekało na kolejne obniżki stóp procentowych. Dziś rozmowa wygląda inaczej. Inflacja wyraźnie wzrosła, część ekonomistów mówi o możliwej podwyżce stóp, a banki już podniosły oprocentowanie stałe w nowych kredytach hipotecznych. Rada Polityki Pieniężnej formalnie niczego nie zmieniła, a mimo to kredyt ze stałą ratą kosztuje dziś więcej niż miesiąc temu.

W tym tekście wyjaśniam po ludzku, skąd to się bierze, co mówią najważniejsze prognozy i jak podejść do wyboru między stałą a zmienną stopą, jeśli właśnie planujesz kredyt albo już go spłacasz.

Co się wydarzyło na początku października

Inflacja wyszła ponad cel NBP

Według szybkiego szacunku GUS inflacja we wrześniu 2026 r. wyniosła 4,0% rok do roku. To pierwszy od czerwca 2025 r. odczyt powyżej pasma celu NBP, czyli powyżej 3,5%. Głównym powodem były droższe paliwa i energia.

Stopy bez zmian, ale z wyraźnym zastrzeżeniem

Rada utrzymała stopę referencyjną na poziomie 3,75%. Ważniejsze dla kredytobiorców było jednak to, co prezes NBP Adam Glapiński powiedział 8 października na konferencji prasowej. Zapytany o podwyżkę w listopadzie, odpowiedział, cytując za PAP: „tak, chociaż tego nie przewiduję”. Dodał też, że nie przesądza decyzji i że członkowie Rady są zdeterminowani, by „nie przegapić momentu”, gdyby inflacja zaczęła się rozlewać na kolejne obszary gospodarki.

Kluczowe będzie posiedzenie 3–4 listopada 2026 r. Rada dostanie wtedy nową projekcję inflacji przygotowaną przez analityków NBP.

Co prognozują ekonomiści

Prognozy banków nie są jednomyślne. Na dziś wyglądają mniej więcej tak:

  • Bank Pekao: ekonomista Piotr Bartkiewicz spodziewa się pierwszej podwyżki już w listopadzie i kolejnej na początku 2027 r.
  • Credit Agricole: zakłada podwyżkę o 0,25 pkt proc., do 4,00%, w IV kwartale 2026 r., a w drugiej połowie 2027 r. powrót do obniżek.
  • ING Bank Śląski: główny ekonomista Rafał Benecki uważa, że jeśli szok energetyczny się przedłuży, podwyżki mogą przyjść w I kwartale 2027 r., w dwóch krokach po 0,25 pkt proc.
  • PKO BP: według zestawień prognoz ekonomiści tego banku zakładają stopy bez zmian do końca 2026 r.

Dla Ciebie najważniejszy wniosek jest prosty: nikt nie wie na pewno, co zrobi Rada. Scenariusz szybkich obniżek stóp na razie zszedł jednak ze stołu, a ryzyko podwyżki jest realne.

Warto też pamiętać o paliwach. Obniżony VAT i akcyza na paliwa obowiązują do końca roku. Prezes NBP zwracał uwagę, że nie wiadomo, czy rząd przedłuży to rozwiązanie od stycznia, a od tego sporo zależy.

Dlaczego kredyt ze stałą stopą zdrożał, skoro stopy stoją w miejscu

To pytanie słyszę ostatnio bardzo często. Odpowiedź jest taka, że stała stopa w kredycie hipotecznym nie zależy bezpośrednio od dzisiejszej decyzji RPP. Bank ustala ją z wyprzedzeniem na 5 lat, patrząc na to, jak rynek finansowy wycenia przyszłe stopy procentowe. Kiedy rynek zaczyna spodziewać się podwyżek, oprocentowanie stałe w ofertach rośnie od razu, zanim Rada cokolwiek zrobi.

Widać to w konkretnych ofertach z początku października:

  • mBank w promocji „Stała Pewność” podniósł oprocentowanie stałe dla klientów z segmentu Intensive przy wkładzie własnym co najmniej 20% z 6,49% do 6,67%.
  • Bank BPS od 1 października zmienił warunki promocji. Według Bankier.pl stała stopa w pakietach jest o 0,44 pkt proc. wyższa niż na początku września.
  • ING Bank Śląski, jak podał Bankier.pl, podniósł stawki stałe w porównaniu z początkiem września o 0,54 pkt proc.

Są też ruchy w drugą stronę. PKO Bank Polski obniża oprocentowanie stałe o 1 pkt proc. na pierwsze 5 lat. Dotyczy to formularzy informacyjnych wygenerowanych od 3 października do 6 listopada 2026 r. Takie akcje pokazują, że różnice między bankami potrafią być większe niż sama zmiana na rynku. Dlatego zawsze warto porównać kilka ofert, a nie tylko jedną.

Ile może wzrosnąć rata przy podwyżce stóp

Poniżej przykładowe wyliczenie dla kredytu 400 000 zł na 25 lat w ratach równych. Zakładam, że oprocentowanie zmienne wynosi dziś 5,70%, a każda podwyżka stóp w całości przenosi się na oprocentowanie. To uproszczenie, a nie oferta konkretnego banku.

ScenariuszOprocentowanieRata miesięcznaRóżnica
Bez zmian5,70%ok. 2 504 złpunkt wyjścia
Podwyżka o 0,25 pkt proc.5,95%ok. 2 565 złok. +61 zł
Podwyżka o 0,50 pkt proc.6,20%ok. 2 626 złok. +122 zł
Podwyżka o 0,75 pkt proc.6,45%ok. 2 688 złok. +184 zł
Wyliczenie własne, wzór na ratę równą, 300 rat. Bez ubezpieczeń i innych kosztów. Twoja rata zależy od marży, wskaźnika i warunków konkretnej umowy.

Jak widać, pojedyncza podwyżka o 0,25 pkt proc. to przy takim kredycie kilkadziesiąt złotych miesięcznie. Nie jest to dramat, ale przy kilku podwyżkach z rzędu domowy budżet zaczyna to odczuwać. Przy wyższym kredycie kwoty rosną proporcjonalnie.

Podwyżka stóp wpływa też na zdolność kredytową. Przy wyższym oprocentowaniu ta sama rata „unosi” mniejszą kwotę kredytu. Jeśli kupujesz mieszkanie na granicy swojej zdolności, warto to mieć z tyłu głowy. Więcej o tym pisałem w tekście o tym, że zdolność kredytowa we wrześniu spadła.

Stała czy zmienna stopa: jak podejść do wyboru

Nie ma jednej dobrej odpowiedzi dla wszystkich. Mogę natomiast pokazać, na co patrzeć.

Kiedy stała stopa może mieć sens

  • Gdy rata pochłania dużą część Twojego dochodu i nawet kilkaset złotych więcej byłoby problemem.
  • Gdy masz niewielką poduszkę finansową, bo wkład własny i wykończenie mieszkania „zjadły” oszczędności.
  • Gdy po prostu cenisz spokój i przewidywalność na najbliższe 5 lat.

Pamiętaj, że stała stopa to rodzaj ubezpieczenia. Płacisz za nie wyższą ratą na starcie. Jeśli stopy jednak nie wzrosną albo spadną, w tym okresie zapłacisz więcej, niż płaciłbyś przy stopie zmiennej.

Kiedy zmienna stopa może być rozsądna

  • Gdy masz zapas w budżecie i oszczędności na kilka miesięcy rat.
  • Gdy spodziewasz się wyraźnego wzrostu dochodów lub planujesz nadpłacać kredyt.
  • Gdy akceptujesz, że rata może się zmieniać. W nowych kredytach opartych na wskaźniku POLSTR 1M oprocentowanie może się zmieniać nawet co miesiąc.

Kilka rzeczy, o które warto zapytać bank

  • Co dzieje się po 5 latach stałej stopy i czy można ją przedłużyć na kolejny okres.
  • Jakie są zasady i koszty wcześniejszej spłaty lub nadpłaty w okresie stałej stopy.
  • Jakie dodatkowe produkty (konto, wpływy, ubezpieczenia) są warunkiem promocyjnych stawek i co się stanie, jeśli przestaniesz je spełniać.
  • Ile wynosi RRSO, a nie tylko samo oprocentowanie.

Co jeśli już spłacasz kredyt ze zmienną stopą

Rekomendacja S Komisji Nadzoru Finansowego przewiduje, że bank powinien umożliwić klientowi zmianę oprocentowania ze zmiennego na stałe lub okresowo stałe, także w umowach zawartych wcześniej. W praktyce wygląda to różnie w różnych bankach, więc warto zapytać swój bank o aktualną propozycję.

Zanim podpiszesz aneks, porównaj trzy rzeczy: obecną ratę, ratę po zmianie i to, ile zostało Ci do spłaty. Przy kredycie, który spłacasz od wielu lat, saldo jest niższe, a ewentualna podwyżka stóp mniej odczuwalna. Przy świeżym kredycie zabezpieczenie raty może mieć większe znaczenie. Czasem lepszym rozwiązaniem okazuje się refinansowanie w innym banku. To jednak zależy od indywidualnej sytuacji i kosztów takiej operacji.

Czego nie robić pod wpływem nagłówków

  • Nie podejmuj decyzji tylko dlatego, że „wszyscy mówią o podwyżkach”. Prognozy zmieniają się z miesiąca na miesiąc.
  • Nie porównuj samych marż między bankami. Część banków liczy oprocentowanie od innego wskaźnika, więc marże nie są wprost porównywalne.
  • Nie zostawiaj sobie zerowego zapasu w budżecie. Nawet przy stałej stopie po 5 latach rata może się zmienić.

Najczęściej zadawane pytania

Czy RPP podniesie stopy w listopadzie 2026?

Tego nikt nie wie. Prezes NBP 8 października powiedział, że na razie się na to nie zanosi, ale niczego nie przesądza. Część ekonomistów, np. z Banku Pekao, spodziewa się podwyżki już w listopadzie, inni dopiero w 2027 r. albo wcale w tym roku.

Dlaczego stała stopa w bankach wzrosła, skoro stopy NBP się nie zmieniły?

Bo bank ustala stałą stopę na 5 lat do przodu, na podstawie rynkowych oczekiwań co do przyszłych stóp. Gdy rynek spodziewa się podwyżek, stała stopa rośnie wcześniej niż stopy NBP.

Czy opłaca się teraz wybrać stałą stopę?

To zależy od Twojej sytuacji. Stała stopa daje przewidywalną ratę przez 5 lat, ale zwykle jest wyższa na starcie. Jeśli stopy nie wzrosną, zapłacisz za ten spokój więcej. Warto policzyć oba warianty na swoich liczbach.

O ile wzrośnie moja rata po podwyżce o 0,25 pkt proc.?

W naszym przykładzie dla 400 000 zł na 25 lat to około 61 zł miesięcznie. Przy innym saldzie i okresie spłaty wynik będzie inny.

Czy mogę zmienić zmienną stopę na stałą w trakcie spłaty?

Zgodnie z Rekomendacją S bank powinien dać taką możliwość. Warunki i koszty zależą jednak od banku, dlatego przed podpisaniem aneksu warto je dokładnie sprawdzić.

Czy podwyżka stóp obniży moją zdolność kredytową?

Tak, wyższe oprocentowanie zwykle oznacza niższą maksymalną kwotę kredytu przy tym samym dochodzie. Skala zależy od banku i Twoich zobowiązań.

Podsumowanie

  • Inflacja we wrześniu wyniosła 4,0%, a RPP utrzymała stopę referencyjną na poziomie 3,75%.
  • Prezes NBP nie przewiduje podwyżki w listopadzie, ale jej nie wyklucza. Kluczowe będzie posiedzenie 3–4 listopada.
  • Prognozy ekonomistów są podzielone: od podwyżki w listopadzie po brak zmian do końca roku.
  • Banki już podniosły oprocentowanie stałe w części ofert, choć zdarzają się też promocje obniżające stałą stopę.
  • Wybór między stałą a zmienną stopą to przede wszystkim pytanie o Twój budżet i odporność na wzrost raty, a nie zakład o decyzję RPP.

Porozmawiajmy o Twoim kredycie

Od 2007 roku pomagam klientom z Konina, Turku, Koła i Słupcy porównywać oferty banków i spokojnie przechodzić przez proces kredytowy. Jeśli zastanawiasz się, czy wybrać stałą czy zmienną stopę, albo chcesz sprawdzić, jak możliwa podwyżka stóp wpłynie na Twoją ratę i zdolność kredytową, zapraszam na bezpłatną konsultację. Policzymy razem kilka wariantów na Twoich liczbach, bez presji i zobowiązań.

Zadzwoń: 604 541 912 albo napisz przez formularz kontaktowy.

Paweł Jan Bielicki, agent pośrednika kredytu hipotecznego (KNF RHA0012526)

Stan na 11 października 2026 r. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady finansowej ani rekomendacji.

Tekst przygotowany z pomocą AI, sprawdzony i zredagowany przez autora.

Źródła

Porozmawiaj z Pawłem

Zostaw imię i telefon. Paweł oddzwoni w godzinach pracy: pon.–pt. 9:30–18:30.

Administratorem danych jest Paweł Jan Bielicki. Imię i telefon służą obsłudze tej prośby. Nie są przekazywane do czatu AI. Szczegóły i Twoje prawa: polityka prywatności.