Fałszywe oferty kredytów widzę ostatnio na Facebooku i TikToku prawie codziennie, a kilka osób z mojego otoczenia dało się na nie nabrać.
W ostatnich miesiącach kilka osób z mojego otoczenia padło ofiarą oszustwa, które zaczęło się od niewinnej reklamy w mediach społecznościowych. Nie będę opisywał szczegółów – to ich historie i ich prywatność. Powiem tylko tyle: to byli rozsądni, ostrożni ludzie. Właśnie dlatego postanowiłem napisać ten tekst. Kredytami zajmuję się od 2007 roku – najpierw w banku, a dziś jako pośrednik kredytowy i leasingowy w Koninie, Turku, Kole i Słupcy, więc schematy, którymi posługują się oszuści, znam dobrze. Chcę, żeby i Pan, i Pani znali je równie dobrze.
Jak wyglądają oszustwa w social mediach
Fałszywe reklamy ze znanymi osobami
Na Facebooku czy TikToku pojawia się „wywiad” ze znanym dziennikarzem, sportowcem albo politykiem, który rzekomo zdradza sposób na łatwy zarobek. Zdjęcia, a coraz częściej także nagrania, są przerobione lub wygenerowane. Link prowadzi do strony udającej portal informacyjny, a dalej – do formularza „rejestracji”.
Fałszywe profile banków i firm inwestycyjnych
Oszuści zakładają profile łudząco podobne do prawdziwych: to samo logo, podobna nazwa, kilka „pozytywnych” komentarzy. Odpisują szybko, uprzejmie i zawsze proponują przeniesienie rozmowy na komunikator.
„Kredyt bez BIK” i opłata z góry
Klasyczny schemat: „przyznamy pożyczkę każdemu, bez sprawdzania historii”, ale najpierw trzeba wpłacić „opłatę przygotowawczą”, „ubezpieczenie” albo „weryfikację konta”. Po wpłacie kontakt się urywa – albo pojawia się prośba o kolejną opłatę.
Fałszywe platformy inwestycyjne, w tym kryptowaluty
Na „platformie” saldo rośnie z dnia na dzień, a „opiekun konta” zachęca do dopłat. Problem pojawia się przy próbie wypłaty – wtedy trzeba zapłacić „podatek” lub „prowizję”. Pieniędzy nie da się odzyskać, bo nigdy nie zostały zainwestowane.
BLIK, AnyDesk i „pracownik banku” lub „KNF”
Dzwoni ktoś, kto przedstawia się jako pracownik banku, policji albo Komisji Nadzoru Finansowego. Informuje o „podejrzanej transakcji” i prosi o podanie kodu BLIK lub zainstalowanie aplikacji do zdalnego pulpitu (np. AnyDesk), „żeby zabezpieczyć konto”. W rzeczywistości przejmuje w ten sposób kontrolę nad telefonem lub komputerem.
„Twoja subskrypcja wygasa” – fałszywe wiadomości o płatnościach
Przychodzi SMS, e-mail albo wiadomość na Messengerze: „Twoja subskrypcja Netflix / Disney+ / Spotify wygasła”, „Płatność za konto nie powiodła się”, „Zaktualizuj dane karty, aby nie stracić dostępu”. Często wygląda to łudząco podobnie do prawdziwej wiadomości – logo, kolory, przycisk „Odnów teraz”. Link prowadzi do fałszywej strony, na której trzeba podać numer karty, datę ważności i kod CVV, a czasem także kod z SMS-a. Chwilę później z karty znikają pieniądze. Zasada jest prosta: jeśli dostaję taką wiadomość, nie klikam w link, tylko sam loguję się w aplikacji lub na stronie serwisu i sprawdzam status płatności.
Czerwone flagi – lista kontrolna
- Ktoś żąda wpłaty przed udzieleniem kredytu lub pożyczki.
- Oferta brzmi „dla każdego”, „bez weryfikacji”, „gwarantowany zysk”.
- Presja czasu: „tylko dziś”, „ostatnie miejsca”.
- Prośba o kod BLIK, hasło, dane karty lub kod z SMS-a.
- Wiadomość o „wygasającej subskrypcji” lub „nieudanej płatności” z linkiem do podania danych karty.
- Prośba o zainstalowanie aplikacji do zdalnego dostępu.
- Kontakt wyłącznie przez komunikator, brak pełnych danych firmy.
- Rozmówca podaje się za KNF lub policję i każe „przelać środki na bezpieczne konto”.
- Reklama ze znaną osobą, która „zdradza sekret bogactwa”.
Jedna taka flaga wystarczy, żeby przerwać rozmowę.
Jak sprawdzić, czy oferta jest prawdziwa
- Rejestr pośredników kredytowych KNF – każdy legalny pośrednik musi w nim figurować: Rejestr Pośredników Kredytowych KNF (Dział I – kredyt hipoteczny, Dział II – kredyt konsumencki).
- Lista ostrzeżeń publicznych KNF – knf.gov.pl/dla_konsumenta/ostrzezenia_publiczne. Pamiętajmy jednak, że brak firmy na liście nie oznacza, że jest wiarygodna.
- Wyszukiwarka podmiotów KNF – knf.gov.pl/podmioty/wyszukiwarka_podmiotow.
- CERT Polska – ostrzeżenia i porady na cert.pl.
- Oficjalna strona banku – adres wpisuję ręcznie w przeglądarce, nie klikam w link z reklamy czy wiadomości. Jeśli ktoś dzwoni „z banku”, rozłączam się i sam oddzwaniam na numer z karty lub strony banku.
Co zrobić, jeśli doszło do oszustwa
Liczy się czas. Proponuję taką kolejność:
- Natychmiast skontaktować się z bankiem – przez oficjalną infolinię lub aplikację – i zgłosić sprawę.
- Zablokować karty i zmienić hasła do bankowości oraz poczty. Jeśli zainstalowano aplikację do zdalnego dostępu – odinstalować ją i odłączyć urządzenie od internetu.
- Zgłosić przestępstwo na policji i zachować dowody: zrzuty ekranu, potwierdzenia przelewów, historię rozmów.
- Zastrzec numer PESEL w aplikacji mObywatel lub na gov.pl. Utrudni to zaciągnięcie kredytu na nasze dane.
- Włączyć alerty BIK na bik.pl – dostaniemy powiadomienie, gdy ktoś spróbuje wziąć kredyt na nasze nazwisko.
- Zgłosić reklamę lub profil bezpośrednio na Facebooku lub TikToku.
- Zgłosić incydent do CERT Polska przez incydent.cert.pl.
I jeszcze jedno: wstyd jest w takiej sytuacji złym towarzyszem. Oszuści są profesjonalistami. Zgłoszenie pomaga nie tylko nam, ale i kolejnym potencjalnym ofiarom.
Dlaczego prawdziwy pośrednik nigdy nie żąda opłaty z góry
Uczciwy pośrednik kredytowy nie bierze pieniędzy za „obietnicę” kredytu. Moi klienci nie ponoszą żadnych opłat za moje usługi. Nie proszę o przelewy, kody BLIK ani instalowanie aplikacji. Spotykamy się osobiście albo online, rozmawiamy spokojnie, a każdą ofertę można sprawdzić – łącznie ze mną w rejestrze KNF. Jeśli ktoś mówi inaczej, to sygnał, by natychmiast przerwać kontakt.
FAQ
Czy „kredyt bez BIK” w ogóle istnieje?
Legalni kredytodawcy mają obowiązek ocenić zdolność kredytową. Oferty „dla każdego, bez sprawdzania”, połączone z opłatą z góry, to typowy schemat oszustwa.
Czy KNF lub bank może zadzwonić i poprosić o przelew na „bezpieczne konto”?
Nie. Ani bank, ani KNF, ani policja nie proszą o przelew na „bezpieczne konto”, kod BLIK czy instalację aplikacji do zdalnego dostępu.
Jak sprawdzić pośrednika kredytowego?
W Rejestrze Pośredników Kredytowych prowadzonym przez KNF – wystarczy wpisać nazwę firmy lub imię i nazwisko.
Co daje zastrzeżenie PESEL?
Utrudnia zaciągnięcie kredytu czy zawarcie umowy na nasze dane. Zastrzeżenie można w każdej chwili cofnąć w mObywatelu.
Masz wątpliwości co do oferty, którą zobaczyłeś w internecie? Zanim cokolwiek wpłacisz – napisz do mnie. Chętnie pomogę ją sprawdzić. Skontaktuj się ze mną – spotkamy się w Koninie, Turku, Kole, Słupcy lub online.
Paweł Jan Bielicki
Fałszywe oferty kredytów – jak sprawdzić, z kim rozmawiasz
Fałszywe oferty kredytów mają kilka wspólnych cech. Ktoś obiecuje pieniądze „bez BIK” i decyzję w godzinę, a przed wypłatą prosi o przelew „na ubezpieczenie” albo „opłatę weryfikacyjną”. Niedawno pani z okolic Koła pokazała mi taką rozmowę z Messengera. Profil miał logo znanego banku i kilkaset polubień, a konto do przelewu było prywatne.
Zasada jest prosta: legalny pośrednik nie bierze od Ciebie pieniędzy przed zawarciem umowy kredytu i nie prosi o kody z SMS-a ani o instalowanie aplikacji do zdalnego pulpitu. Każdego pośrednika sprawdzisz w rejestrze pośredników kredytowych KNF, a mnie także po nazwisku. Kredytami zajmuję się od 2007 roku – najpierw w banku, dziś jako pośrednik.
Jeśli trafisz na podejrzaną reklamę, zgłoś ją na platformie i nie klikaj w link. Fałszywe oferty kredytów da się szybko rozpoznać, gdy zadasz dwa pytania: jaki jest numer wpisu w KNF i czy płacę cokolwiek przed umową. Jak masz wątpliwości, przyślij mi zrzut ekranu, chętnie zerknę.
Nota prawna: Paweł Jan Bielicki – agent pośrednika kredytu hipotecznego (nr w rejestrze KNF: RHA0020770), działający w imieniu i na rzecz EXPANDER ADVISORS Sp. z o.o. (nr w rejestrze KNF: RPH000035). Wynagrodzenie z tytułu pośrednictwa wypłaca kredytodawca. Decyzję kredytową podejmuje kredytodawca. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi oferty.